Küresel Riskler Raporu 2026’dan İklim Notları

Dünya Ekonomik Forumu Küresel Riskler Raporu 2026: Belirsizlik Çağında Diyalog İhtiyacı

Dünya Ekonomik Forumu Küresel Riskler Raporu 2026, Küresel Risk Algısı Anketi’nin bulgularını ortaya koyarak, giderek artan küresel belirsizlik ortamında çok taraflı diyaloğun ve iş birliğinin önemini güçlü biçimde vurguluyor.

Rapor, önümüzdeki dönemde küresel sistemi şekillendirmesi beklenen başlıca risk alanlarını beş temel başlık altında değerlendiriyor:

• Jeopolitik riskler

• Makroekonomik riskler

• Çevresel riskler 

• Toplumsal riskler 

• Teknolojik riskler

Küresel ölçekte çalkantılı bir on yılın ikinci yarısına odaklanan Raporda, karar vericilere mevcut krizler ile uzun vadeli öncelikler arasında denge kurmalarında rehberlik etmek amacıyla küresel riskleri üç zaman dilimi üzerinden ele alıyor: yakın dönem (2026), kısa ve orta vade (2028’e kadar) ve uzun vade (2036’ya kadar).

Raporun birinci bölümü, dünya genelinde 1.300’ün üzerinde uzmanın katkısıyla gerçekleştirilen Küresel Risk Algısı Anketi’nin (GRPS) bulgularını sunarken; ikinci bölüm, seçilen altı tema çerçevesinde risklerin etkilerini ve aralarındaki karşılıklı bağlantıları derinlemesine analiz etmektedir. Bu çerçevede rapor, farklı zaman ufuklarında risk görünümünün nasıl değiştiğini karşılaştırmalı olarak ortaya koymaktadır.

Raporda vurgulanan zorlukların; jeopolitik şoklardan hızlı teknolojik değişime, iklim istikrarsızlığından toplumsal gerilimlere ve ekonomik risklere kadar uzanan geniş bir alanı kapsadığı belirtilmektedir. Bu zorlukların, hem karşı karşıya olunan potansiyel tehlikelerin ölçeğini ortaya koyduğu hem de bundan sonraki sürecin nasıl şekilleneceğine ilişkin ortak sorumluluğu görünür kıldığı ifade edilmektedir. 

Raporda ayrıca, kuantum teknolojilerindeki hızlı ilerlemenin; iklim ve hava durumu modellemelerinin doğruluk ve hızının artırılmasından yeni ilaçların keşfine kadar uzanan alanlarda, toplumlar ve ekonomiler açısından önemli fırsatlar sunma potansiyeline sahip olduğu değerlendirilmektedir.

Avrupa Birliği - Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması - Ticaret ve Sürdürülebilir Kalkınma Boyutu

Avrupa Birliği ile Hindistan arasında şekillenen yeni anlaşma, yalnızca ticaret hacmini artırmayı hedefleyen klasik bir serbest ticaret anlaşması değil; aynı zamanda çevresel ve sosyal standartları merkeze alan bütüncül bir çerçeve sunuyor.

Anlaşma, kapsamında yer alan Ticaret ve Sürdürülebilir Kalkınma  bölümü; işçi haklarının korunması, kadınların güçlendirilmesi, ticaretle bağlantılı çevre ve iklim konularında diyalog ve iş birliği  için bir platform oluşturulması ve taahhütlerin etkin biçimde uygulanmasının güvence altına alınması gibi unsurları içeriyor. 

Bu başlıklar, sürdürülebilirlik boyutunun anlaşmanın yapısal bir bileşeni olarak tasarlandığını gösteriyor.

Bu yaklaşım, ticaret politikalarının artık yalnızca gümrük tarifeleri veya pazar erişimiyle sınırlı olmadığını; sosyal ve çevresel boyutları da içeren bir yönetişim aracına dönüştüğünü açıkça ortaya koyuyor.

AB – Hindistan İklim Eylemi Platformu: 500 Milyon Avroluk Destek

Taraflar ayrıca iklim eylemi alanında iş birliğini derinleştirmek amacıyla bir Mutabakat Zaptı (MoU) imzalamayı planlıyor. Bu kapsamda kurulacak olan AB–Hindistan İklim Platformu, 2026 yılının ilk yarısında faaliyete geçecek.

Platformun amacı:

• Hindistan’ın sera gazı emisyonlarını azaltma çabalarını desteklemek,

• Uzun vadeli ve sürdürülebilir sanayi dönüşümünü hızlandırma çabalarına yardımcı olmak.

Yeşil Beceriler ve Gençler İçin Yeni İş Fırsatları

LinkedIn tarafından yayımlanan "Green Skills Report 2025" raporundan Temel Bulgular:

🍀 Yeşil becerilere sahip çalışanların oranı, tüm ülkelerde yükselmeye devam ediyor. Bu yıl bu artış %4,3 seviyesinde.

🍀 Daha da dikkat çekici olan ise, yeşil işe alımların %7,7 ile çok daha hızlı büyüyor olması.

🍀Yeşil yeteneklere sahip kişilerin işe girme olasılığı, küresel ölçekte ortalama işe alım oranının %46,6 üzerinde.

Eko Etiketler (Ecolabels) Pazara Giriş Engeli mi? İhracatçı KOBİ’ler için Eko Etiket Analiz Rehberi

İhracatçı KOBİ’ler için eko etiket (Ecolabel) uygulamalarını, hedef pazar araştırmasından pazar analizine uzanan sürecin ayrılmaz bir bileşeni olarak ele alan bu rehber ile; aşağıda yer verilen temel sorulara, firmanız, ürünleriniz, hedef pazar(lar)ınız ve satış kanallarınız özelinde yanıtlar geliştirebilir ve pazara girişe yönelik karar alma sürecinizi destekleyecek bir çerçeve oluşturabilirsiniz.

🔹Eko Etiket (Ecolabel) nedir?

🔹Eko etiketler dış ticarette neden ve hangi koşullarda önem kazanır?

🔹Eko etiket kullanımını belirleyen temel faktörler nelerdir?

🔹Hedef pazar(lar)ımda bir eko etiket sistemi var mı? Ürünlerimi kapsıyor mu?

Yeşil Ekonomi: Dünyanın en hızlı büyüyen ikinci sektörü

Dünya Ekonomik Forumu'ndan bir CEO Rehberi.

Bir zamanlar niş bir alan olarak görülen Yeşil Ekonomi, dünya çapında endüstrileri, inovasyonu ve yatırım akışlarını şekillendiren 5 trilyon dolarlık bir pazar. Son on yılda, yalnızca teknoloji sektörünün gerisinde kalarak dünyanın en hızlı büyüyen ikinci sektörü oldu. 2030 yılına kadar yıllık %6 oranında büyüyerek 7 trilyon doları aşması bekleniyor.

Enflasyon, ticaret aksamaları ve jeopolitik gerilimler nedeniyle kamuoyunun dikkati başka konulara kaymış olsa da, temel ivme yavaşlamadı. Teknoloji maliyetleri düşerken ve talep artarken, iklim ve dayanıklılık yatırımları için iş gerekçesi her zamankinden daha güçlü.

Şimdiye kadar, emisyonları azaltmaya yönelik çözümler bu hızlı büyümeyi yönlendirdi ve ulaşım ve mobilite segmentleri, 2024 yılına kadar toplam yeşil gelir artışının üçte birini oluşturarak en büyük payı alıyor.

Ancak 2030 yılına gelindiğinde, karbon ve metan yönetimi, tarım ve arazi kullanımı, döngüsel ekonomi ve atık yönetimi ile ilgili yenilikçi çözümler en hızlı büyümeyi gösterecek (yıllık %10'un üzerinde).

Sürdürülebilirlik ve Dış Ticaret Eğitimleri

Türk Dış Ticaret Vakfı Sürekli Eğitim Merkezi -TDVSEM tarafından düzenlenen 2026 yılı DışTicaret Uzmanlık Eğitiminde Yeni Format!  Süre: 48 Saat | Yoğun – Uygulamalı – Güncel

Bu programın 4 saatlik diliminde aşağıdaki konuları paylaşacağım.

🌻Sürdürülebilirlik ve Dış Ticaret “Artık Sadece Satmak Yetmiyor: Sürdürülebilirlik, ESG ve Uyum Gerçeği”

🚴 Yeşil Dönüşüm ve Dış Ticaret “Sınırda Karbon Vergisi Gerçeği: CBAM Ne Kadar Etkileyecek?”

🌈 Yeşil Mutabakat ve Döngüsel Ekonomi “Üret–Sat–At Dönemi Bitti: Döngüsel Ekonomi Mantığı”

💚 Yeşil Dönüşümde Gençler ve Girişimler “Risk Mi, Fırsat Mı? Gençler ve Girişimciler İçin Yeşil Dönüşüm

Bu eğitimde, dış ticaretin yeni oyun kurallarını, sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşüm ekseninde birlikte ele alıyoruz.

Artık sadece ürün satmak değil, kuralları okuyabilmek, dönüşümü yönetebilmek ve rekabeti sürdürülebilir kılmak gerekiyor.

• Önceki Programlar 

2026 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı - COP31 Ülkemizde Gerçekleştirilecek

9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) Taraflar Konferansının 31 inci Oturumu (COP31), Ülkemizin ev sahipliğinde ve başkanlığında  Antalya'da düzenlenecek. 

Konferans tüm hazırlık, organizasyon ve yürütme süreçleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülecek olup, COP Konferansları, BMİDÇS’ye taraf devletler ve gözlemci kuruluşlar ile uluslararası kuruluşlar, sivil toplum örgütleri, akademik çevreler, yerel yönetimler ve özel sektör temsilcilerinin katılımı ile gerçekleşiyor. 

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) sekreterliği, iklim değişikliği tehdidine karşı küresel yanıtı desteklemekle görevli Birleşmiş Milletler kuruluşu olup ülkemizde düzenlenecek Taraflar Konferansı 31 inci oturum sayfası için tıklayınız. 

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansının 31 inci Oturumu (COP31) ile İlgili 2025/20 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi

Şirketler Sürdürülebilirlik Bilgilerini Ne Kadar Paylaşıyor?

Dünya genelinde borsada işlem gören 44 binden fazla şirket var ve bu şirketlerin toplam değeri 125 trilyon ABD doları seviyesinde. Bu şirketlerden kaçı çevresel ve sosyal etkileri konusunda açık, yani sürdürülebilirlik bilgilerini paylaşıyor?

2024–2025 verilerine göre, yaklaşık 12 900 şirket sürdürülebilirlikle ilgili en az bir tür açıklama yapmış durumda. Bir şirketin bu kapsama girmesi için mutlaka tam kapsamlı bir sürdürülebilirlik raporu yayımlaması gerekmiyor; aşağıdakilerden biri yeterli sayılıyor:

🌻Sürdürülebilirlik raporu yayımlamak

🌻Sürdürülebilirlik verilerini içeren entegre yıllık rapor hazırlamak

🌻Ölçülebilir veriler içeren bir kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) raporu sunmak

🌻Sera gazı emisyonlarına (Kapsam 1, 2 veya 3) ilişkin tam ya da kısmi veri açıklamak

Bu bilgi açıklamasını yapan şirketler, küresel piyasa değerinin %91’ini temsil ediyor. 

Sadece özel şirketler değil, kamuya ait şirketler de bu dönüşümün parçası. Dünya genelinde halka açık 2 216 kamu iktisadi teşebbüsü (KİT) bulunuyor. 2024'te bunlardan sürdürülebilirlik bilgisi açıklayan 1395 şirket (%63’ü) küresel kamu şirketleri piyasa değerinin %95’ini temsil ediyor.

Kaynak: OECD Global Corporate Sustainability Report 2025

Sürdürülebilirlik Raporlarına Neden Güvence Gerekiyor?

Şirketlerin paylaştığı sürdürülebilirlik verileri, yatırımcılar için artık “yan bilgi” değil, yatırım kararlarını etkileyen kritik veri haline geldi. Ancak bu bilgilerin gerçekten güvenilir olup olmadığı, yani “şirketin kendisi mi söylüyor, yoksa bağımsız bir göz doğruladı mı?” sorusu giderek daha önemli hale geliyor.

İşte bu yüzden sürdürülebilirlik raporlarının bağımsız, yetkin ve nitelikli bir doğrulama hizmet sağlayıcısı tarafından incelenmesi hem yatırımcı güvenini artırıyor hem de şirketler arasında karşılaştırma yapmayı kolaylaştırıyor.

Bu Süreci Kim Düzenliyor?

IAASB – Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu

IAASB, yani Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu, dünya genelinde denetim ve güvence uygulamalarına duyulan güveni artırmak için uluslararası standartlar oluşturan en yetkili kurum. 

IAASB, hızla büyüyen sürdürülebilirlik raporlama ekosisteminde güveni güçlendirmek için bir küresel standart yayınladı: Sürdürülebilirlik Güvencesi Uluslararası Standardı (ISSA) 5000

IAASB'nin ISSA 5000 Standardı Ne Sağlıyor?

✅Güvenilirlik ve Şeffaflık Artışı: Sürdürülebilirlik raporlarının güvenilirliğini artırmaya odaklanan ISSA 5000, yatırımcılar, düzenleyiciler ve paydaşlar arasında doğrulanmış sürdürülebilirlik bilgilerine yönelik artan ihtiyacı ele alıyor.

✅Küresel Standart – Yerel Uyum Esnekliği:  Standart, AB'nin Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD) gibi bölgesel düzenleyici gerekliliklere ölçeklenebilir ve uyarlanabilir olup, herhangi bir sürdürülebilirlik raporlama çerçevesi veya standardıyla birlikte kullanılabiliyor. 

✅Tüm Güvence Sağlayıcılar İçin Geçerli: Tüm güvence sağlayıcılarına uygulanan ISSA 5000, her ölçekteki kuruluş için önemlilik kavramlarını ve orantılılığı bir araya getirerek tutarlılık ve titizliği garanti ediyor.

Kaynak: International Standard on Sustainability Assurance 5000

ISO ve GHG Protokolü Arasında Ortaklık

Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) ve Sera Gazı Protokolü (GHG Protokolü) mevcut sera gazı (GHG) standartları portföylerini uyumlu hale getirmek ve GHG emisyonlarının muhasebeleştirilmesi ve raporlanması için yeni standartlar geliştirmek üzere  ortaklık yapacaklarını duyurdu. 

Bu kapsamda ISO ve GHG Protokolü, önde gelen GHG standartlarını uyumlu, ortak markalı uluslararası standartlar haline getirecek. Bu standartlar arasında ISO 1406X standart ailesinden standartlar ile GHG Protokolü Kurumsal Muhasebe ve Raporlama, Kapsam 2 ve Kapsam 3  standartları yer alıyor.

Şimdiye kadar, sera gazı standartları farklı kapsamlar ve doğrulama kılavuzlarıyla ayrı ayrı geliştirildi. Duyurulan yeni ISO-GHG Protokolü ortaklığı, entegrasyon ve ortak geliştirmeye doğru köklü bir değişimi temsil ederek, kullanıcıların tutarlı bir çerçeveye güvenmesini ve piyasadaki olası karışıklıkların azaltılmasını amaçlıyor.

Etkili iklim eyleminin önündeki engellerden birisinin de standartların ve politikaların parçalanmışlığı olarak ifade edilmektedir. Kurumsal, ürün ve proje muhasebesini kapsayan ortak bir yaklaşım ve çift logolu standartlar portföyü içeren bu yeni ortaklık, mevcut sera gazı standartları portföyünü uyumlu hale getirerek ve gelecekteki ortak geliştirmeler için ortak bir platform sağlayarak bu zorluğun üstesinden gelmeyi hedefliyor.

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nda Değişiklikler Ne Anlama Geliyor?

Avrupa Parlamentosu 10 Eylül 2025’de, CBAM’da (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması-SKDM) sadeleştirme amaçlı bazı değişiklikleri kabul etti. Bu değişikliklerin yürürlüğe girebilmesi için Avrupa Konseyi’nin de onayı gerekiyor. Ardından, AB Resmi Gazetesi’nde yayımlandıktan üç gün sonra yürürlüğe girecek. 

En dikkat çekici değişikliklerden biri, ithalatçı başına yılda 50 tona kadar olan ithalatların CBAM kurallarına tabi olmayacağı yeni bir asgari kütle eşiğinin getirilmesi. Bu düzenleme, önemsiz değerdeki malları muaf tutan mevcut eşik sisteminin yerine geçiyor. Böylece, az miktarda CBAM malı ithal eden ithalatçıların büyük çoğunluğu ki bu grubun yaklaşık %90’ını KOBİ’ler ve bireysel ithalatçılar oluşturuyor CBAM kapsamı dışında bırakılıyor.

Burada önemli olan nokta şu: Mekanizmanın arkasındaki iklim hedefi aynen korunuyor. Çünkü demir, çelik, alüminyum, çimento ve gübre ithalatından kaynaklanan toplam CO₂ emisyonlarının %99’u yine CBAM kapsamında olmaya devam edecek.

Ayrıca yapılan değişikliklerle birlikte, bu iklim hedefinin sekteye uğramaması için güvenceler getiriliyor. Bunun yanında, kuralların ihlal edilmesini önlemek amacıyla kötüye kullanım karşıtı hükümler de güçlendiriliyor.

Bu değişiklikler, küçük ithalatçıların üzerindeki yükü azaltırken, büyük ithalatçıların sorumluluğunu sürdürmesini sağlıyor. 

COP30 Eylem Gündemi

COP30 Eylem Gündemi, Paris Anlaşması ve önceki COP’larda verilen kolektif taahhütleri yerine getirmek için gerekli eylemlerin kapsamını ve derinliğini yansıtan altı eksen ve 30 temel hedef etrafında yapılanıyor.

https://cop30.br/en/action-agenda

1. Enerji, Sanayi ve Ulaşımın Dönüştürülmesi

2. Ormanlar, Okyanuslar ve Biyoçeşitliliğin Korunması

3. Tarım ve Gıda Sistemlerinin Dönüştürülmesi

4. Kentler, Altyapı ve Su için Dirençliliğin İnşası

5. İnsan ve Sosyal Kalkınmanın Desteklenmesi

6. Kesitsel Kolaylaştırıcılar ve Hızlandırıcılar

COP30 - 30. Taraflar Konferansı

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin yürürlüğe girdiği 1994 yılından itibaren her yıl taraflar konferansı (Conference of the Parties-COP) düzenleniyor ve bu yıl 10-21 Kasım tarihleri arasında gerçekleşecek olan 30’uncu Taraflar Konferansına (COP30) Brezilya ev sahipliği yapacak.

Brezilya - Belem 2025

https://cop30.br/en

COP hakkında daha fazla bilgi için UNFCCC web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından 30’uncu Taraflar Konferansı (COP30) için web sayfası hazırlanarak kullanıma açıldı.

https://cop30turkiye.com/

İklim Kanunu ve Emisyon Ticaret Sistemi (ETS)

İklim Kanunu'nun yürürlüğe girmesiyle birlikte, ilk adım olarak İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından hazırlanan Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) Yönetmeliği Taslağı kamuoyuyla paylaşıldı.

Türkiye  Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) Yönetmeliği Taslağı'nın kapsamı;

EK-1 listesinde yer alan faaliyetlerden kaynaklanan sera gazı emisyonlarının izlenmesi, raporlanması ve doğrulanması iş ve işlemleri ile doğrulayıcı kuruluşların ve işletmelerin yükümlülüklerinin belirlenmesine dair usul ve esaslar ile; 

Emisyon Ticaret Sisteminde kapsama dahil faaliyetleri, Emisyon Ticaret Sisteminin uygulanabilmesine ilişkin iş ve işlemleri, bu iş ve işlemleri gerçekleştiren gerçek ve tüzel kişiler ile yetkili mercilerin yetki ve sorumluluklarını kapsıyor. 

Taslağa ilişkin görüşler, 4 Ağustos 2025’e kadar iletilebilecek.

Risk Altındaki Kalkınma

UNDP’nin “Development at Risk: Protecting Gains and Unleashing Opportunities Amid Crisis” başlıklı  raporu, kalkınma anlayışının krizler karşısında yeniden düşünülmesi gerektiğini vurguluyor. Raporda üç temel değişim alanı öneriliyor:

Kalkınma Sonuçlarını Yeniden Düşünmek: Kalkınmayı sadece GSYH ile değil, insan gelişimi, dayanıklılık ve güvenlik boyutlarıyla ele almak.

Yönetişimi Yeniden Tasarlamak: Katılımcı, uyum sağlayabilen ve riskleri öngörebilen sistemlere yatırım yaparak toplumsal güveni güçlendirmek.

Uluslararası İşbirliğini Yeniden Başlatmak: Esnek, kapsayıcı ve yenilikçi işbirliği modelleriyle kırılganlık ortamlarında bile ilerleme sağlamak.

Rapor, dünyadan iyi uygulama örnekleri sunarken, kriz bağlamlarında riskleri azaltma, öngörü araçlarının planlamaya entegrasyonu ve sürdürülebilir kalkınma için öneriler getiriyor.