Avrupa Birliği, Akdeniz Paktı kapsamında Akdeniz bölgesinde yenilenebilir enerji ve temiz teknoloji yatırımlarını hızlandırmayı amaçlayan Akdeniz Ötesi Yenilenebilir Enerji ve Temiz Teknoloji İşbirliği Girişimi (T-MED)'i hayata geçiriyor.
Girişim, yenilenebilir enerji, yeşil hidrojen, temiz teknoloji üretimi ve modern elektrik şebekelerinin geliştirilmesini destekleyerek daha entegre, sürdürülebilir ve birbirine bağlı bir Akdeniz enerji pazarı oluşturmayı hedefliyor.
T-MED, 28 Kasım 2025 tarihinde
Barselona'da başlatılan ve Avrupa Birliği'nin Orta Doğu ve Kuzey Afrika
ülkeleriyle iş birliğini güçlendirmeyi amaçlayan Mediterranean Pact (Akdeniz
Paktı) kapsamında geliştirilen öncü girişimlerden biri olarak öne çıkıyor.
"Daha güçlü, daha sürdürülebilir ve daha entegre ekonomiler" vizyonu
üzerine inşa edilen paktın enerji ayağını büyük ölçüde T-MED oluşturuyor.
25 Milyar Avroluk Yatırım Hedefi
T-MED kapsamında 2035 yılına kadar
yaklaşık 25 milyar avroluk yatırımın harekete geçirilmesi hedefleniyor. Bu
amaçla Avrupa Komisyonu, European Commission tarafından yönetilen European Fund
for Sustainable Development Plus (EFSD+) kapsamında 5 milyar avroyu aşan
garanti kapasitesi tahsis edildiğini duyurdu. Söz konusu mekanizmanın, yenilenebilir
enerji ve temiz teknoloji alanlarında kamu ve özel sektör yatırımlarının önünü
açması bekleniyor.
T-MED Nasıl Uygulanacak?
Girişim beş temel eylem alanı üzerinden hayata geçirilecek:
1. Yatırımların Harekete
Geçirilmesi
T-MED, yatırım risklerini azaltmak, fon çekmek ve bölge genelinde yenilenebilir enerji ve temiz teknoloji projelerini desteklemek için Komisyonu, Avrupa ve uluslararası finans kuruluşlarını ve özel sektörü bir araya getirecek. Böylece Akdeniz genelinde yenilenebilir enerji ve temiz teknoloji projelerinin finansmana erişimi kolaylaştırılacak.
2. Düzenleyici İş Birliğinin Güçlendirilmesi
T-MED, izin süreçlerini basitleştirmek, düzenlemeleri uyumlu hale getirmek ve yatırıma yönelik engelleri azaltmak da dahil olmak üzere, ortak ülkeleri yatırım ortamını iyileştirme konusunda destekleyecek.
3. Beceri Geliştirme ve İnsan
Kaynağına Yatırım
T-MED'in en dikkat çekici
bileşenlerinden biri T-MED Beceri Gündemi (T-MED Skills Agenda) olacak.
Bu kapsamda mesleki eğitim
sistemlerinin temiz enerji sektörünün ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirilmesi,
üniversiteler arası iş birliklerinin güçlendirilmesi ve mühendislik, dijital
teknolojiler ile yeşil finans alanlarında uzman insan kaynağının yetiştirilmesi
amaçlanıyor.
Program, enerji dönüşümünün
yalnızca teknoloji ve yatırımla değil, aynı zamanda nitelikli insan kaynağıyla
mümkün olacağı anlayışına dayanıyor. Mesleki eğitim programları, şirket
öncülüğünde geliştirilecek uygulamalar ve üniversite ortaklıkları aracılığıyla
enerji sektörünün ihtiyaç duyduğu teknisyenlerin, mühendislerin, şebeke
operatörlerinin ve dijital uzmanların yetiştirilmesi desteklenecek.
T-MED kapsamında 2035 yılına kadar kadar yenilenebilir enerji, şebekeler ve temiz teknoloji alanlarında 100.000 işçinin eğitilmesi ve becerilerini geliştirilmesi hedefleniyor.
4. Enerji Altyapısının
Modernizasyonu ve Yenilenebilir Enerji Ticareti
T-MED, önümüzdeki yıllarda yatırımları harekete geçirerek elektrik şebekelerinin modernizasyonunu destekleyecek, sınır ötesi enerji ticaretini teşvik edecek ve yenilenebilir enerjinin enerji sistemlerine daha iyi entegre edilmesi için akıllı teknolojilerin kullanımını özendirmeyi hedefliyor. Böylece Akdeniz genelinde sınır ötesi yenilenebilir enerji ticaretinin geliştirilmesi amaçlanıyor.
5. Temiz Teknoloji Sanayisinde İş
Birliği
T-MED, yalnızca enerji üretimine
değil, aynı zamanda temiz teknoloji sanayisinin geliştirilmesine de
odaklanıyor. Yerel üretim kapasitesinin artırılması, daha dayanıklı tedarik
zincirlerinin oluşturulması ve Akdeniz ülkeleri arasında sanayi iş
birliklerinin geliştirilmesi girişimin öncelikleri arasında yer alıyor.
Bu kapsamda yenilenebilir enerji ekipmanları, enerji depolama sistemleri, hidrojen teknolojileri ve diğer temiz teknoloji alanlarında inovasyon ve ortak üretim faaliyetlerinin desteklenmesi öngörülüyor.
