2026 Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı - COP31 Ülkemizde Gerçekleştirilecek

9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) Taraflar Konferansının 31 inci Oturumu (COP31), Ülkemizin ev sahipliğinde ve başkanlığında  Antalya'da düzenlenecek. 

Konferans tüm hazırlık, organizasyon ve yürütme süreçleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülecek olup, COP Konferansları, BMİDÇS’ye taraf devletler ve gözlemci kuruluşlar ile uluslararası kuruluşlar, sivil toplum örgütleri, akademik çevreler, yerel yönetimler ve özel sektör temsilcilerinin katılımı ile gerçekleşiyor. 

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansının 31 inci Oturumu (COP31) ile İlgili 2025/20 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi

COP30 Eylem Gündemi

COP30 Eylem Gündemi, Paris Anlaşması ve önceki COP’larda verilen kolektif taahhütleri yerine getirmek için gerekli eylemlerin kapsamını ve derinliğini yansıtan altı eksen ve 30 temel hedef etrafında yapılanıyor.

https://cop30.br/en/action-agenda

1. Enerji, Sanayi ve Ulaşımın Dönüştürülmesi

2. Ormanlar, Okyanuslar ve Biyoçeşitliliğin Korunması

3. Tarım ve Gıda Sistemlerinin Dönüştürülmesi

4. Kentler, Altyapı ve Su için Dirençliliğin İnşası

5. İnsan ve Sosyal Kalkınmanın Desteklenmesi

6. Kesitsel Kolaylaştırıcılar ve Hızlandırıcılar

COP30 - 30. Taraflar Konferansı

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin yürürlüğe girdiği 1994 yılından itibaren her yıl taraflar konferansı (Conference of the Parties-COP) düzenleniyor ve bu yıl 10-21 Kasım tarihleri arasında gerçekleşecek olan 30’uncu Taraflar Konferansına (COP30) Brezilya ev sahipliği yapacak.

Brezilya - Belem 2025

https://cop30.br/en

COP hakkında daha fazla bilgi için UNFCCC web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından 30’uncu Taraflar Konferansı (COP30) için web sayfası hazırlanarak kullanıma açıldı.

https://cop30turkiye.com/

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE UYUM STRATEJİSİ VE EYLEM PLANI (2024-2030)

2024-2030 yıllarını kapsamak üzere İklim Değişikliğine Uyum Stratejisi ve Eylem Planı hazırlık çalışmaları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) aracılığı ile yürütülmekte olan ve Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından finanse edilen “Türkiye’de İklim Değişikliğine Uyum Eyleminin Güçlendirilmesi Projesi” kapsamında gerçekleştirilmiştir. 

İklim Sözlüğü: İklim Değişikliği İçin Günlük Rehber

UNDP tarafından,  COP29 iklim tartışmalarının rahatlıkla takip edilebilmesi için iklim değişikliği terim ve kavramlarını içeren İklim Sözlüğü: İklim Değişikliği İçin Günlük Rehber'i hazırlanarak web sitesi üzerinden kullanıma sunulmuş. 

İklim Sözlüğü'nün orijinal İngilizce versiyonu için tıklayınız.

Ayrıca, UNDP tarfından kolektif iklim eylemi konusunda itici güç oluşturabilmek için İklim Sözlüğü’nü düzenli olarak yeni terimler ile güncelleneceği de belirtilmekte.

Ülkemizin Uzun Dönemli İklim Değişikliği Stratejisi - 2053

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından COP29 kapsamında Birleşmiş Milletlere iletilen, Ülkemizin "2053 Uzun Vadeli İklim Strateji"  belgesi,  Birleşmiş Milletler'in İklim Değişikliği  web sitesinde yayınlanıyor. 

Stratejide;

🌻"Türkiye'nin ihracat vizyonu, küresel trendler göz önünde bulundurularak yüksek katma değerli, çevre dostu, markalı ürün ve hizmetlerle uluslararası mal ve hizmet ticaretinde sürdürülebilir bir şekilde inşa edilecektir." ifadesi yer almaktadır.

COP29'a Hazırlık: İklim Değişikliğiyle Mücadele ve Santiago Ağı (Santiago Network)

COP29 öncesinde yapılan Santiago Ağı'nın Üçüncü Danışma Kurulu Toplantısı'nda, Santiago Ağı'nın tam anlamıyla işler hale getirilmesinin zamanının geldiği vurgulanmıştır. Bu sayede, ağın teknik yardım taleplerini hızlı bir şekilde karşılayarak, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı özellikle savunmasız olanların acil ve artan ihtiyaçlarına yanıt verebileceği ifade edilmiştir.

Santiago Ağı (Santiago Network), 2019 yılında Şili'nin başkenti Santiago'da düzenlenen COP25 İklim Değişikliği Zirvesi'nde kurulan bir mekanizmadır. Bu ağ, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) kapsamında oluşturulmuştur ve temel amacı, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinden en çok etkilenen ülkeler ve topluluklar için teknik yardım ve destek sağlamaktır. Özellikle "kayıp ve zarar" (loss and damage) konularına odaklanır, yani iklim değişikliğinin kaçınılmaz ve geri döndürülemez etkilerine yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi üzerine çalışır.

Ağ'ın vizyonu, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı savunmasız gelişmekte olan ülkelerde, yerel, ulusal ve bölgesel düzeyde kayıp ve zararları önlemek, en aza indirmek ve ele almak amacıyla, ilgili kuruluşların, organların, ağların ve uzmanların teknik yardımını harekete geçirmektir.

Santiago Ağı'nın ana hedefleri:

• Teknik Yardım Sağlama: 

     - Teknik yardım ihtiyaçlarının ve önceliklerinin belirlenmesi, önceliklendirilmesi ve iletilmesi;

     - İlgili teknik yardım türlerinin belirlenmesi;
     - Teknik yardım talep edenlerin, en uygun kuruluşlar, organlar, ağlar ve uzmanlarla aktif bir şekilde bağlantıya geçirilmesi;
     - Kuruluşlar, organlar, ağlar ve uzmanlar dahil olmak üzere mevcut teknik yardıma erişimin sağlanması.

• Bilgi ve İyi Uygulamalar Paylaşımı: İklim değişikliği ile başa çıkma konusunda bilgi ve en iyi uygulamaları paylaşarak ülkelerin bu zorluklara daha iyi yanıt verebilmesini sağlamak.

• Uluslararası İşbirliğini Güçlendirme: Hükümetler, uluslararası organizasyonlar, sivil toplum kuruluşları ve özel sektör arasında işbirliğini teşvik ederek çözümler üretmek (kapasite geliştirme, teknolojik çözümler ve finansman olanakları).

COP29 - 29’uncu Taraflar Konferansı Bakü, Azerbaycan

29’uncu Taraflar Konferansı (COP29), 11-22 Kasım tarihleri arasında Bakü, Azerbaycan’da gerçekleştirilecek.

T. C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından 29’uncu Taraflar Konferansı için başvuru sayfası açıldı.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları Bilgi Merkezi  tarafından yapılan açıklamada, şu ifadeler yer almakta: "Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) COP 28 Başkanlığı, Azerbaycan COP 29 Başkanlığı ve Brezilya COP 30 Başkanlığı, 21 Mart 2024 tarihinde taraflara bir mektup göndererek Başkanlık Üçlüsü'nün '1,5°C Hedefine Giden Yol Haritası'nı özetledi. Bu harita, uluslararası işbirliğini ve ulusal düzeyde belirlenen katkıların (NDCs - 'ler) bir sonraki turunda kararlılığı teşvik etmek için uluslararası elverişli ortamı önemli ölçüde artırmayı, bu kritik on yıl boyunca eylem ve uygulamaları geliştirmeyi ve 1,5°C hedefini ulaşılabilir tutmayı amaçlamaktadır."

Ayrıca, "29. Taraflar Konferansının açılışında özel bir oturum da dahil olmak üzere, NDC'lerin geliştirilmesi önündeki engelleri değerlendirmek için bir dizi üst düzey siyasi toplantının düzenlenmesinin planlandığı, bu toplantılarda, 1,5°C hedefiyle uyumlu adil iklim geçişlerinin sağlanabilmesi için gerekli desteğin niceliğinin ve niteliğinin ele alınacağı" da vugulanıyor.

                                                                                                                             

Yeşil Dönüşüm, Verimlilik ve Sürdürülebilirlik Eğitimleri

Avrupa İşletmeler Ağı Projesi (Karadeniz Konsorsiyumuna B-SEEN) kapsamında,  KOSGEB Kastamonu Müdürlüğü, KOSGEB Bartın Müdürlüğü ve KOSGEB Zonguldak Müdürlüğü tarafından 16-17-18 Nisan 2024 tarihlerinde düzenlenen eğitim programlarında  Türk Dış Ticaret Vakfı Sürekli Eğitim Merkezi  eğitimeni olarak;

 🌈Sürdürülebilir Üretim

 🌈Tedarik Zincir Yönetimi

 🌈Yeşil Teknolojiler

 🌈Enerji Verimliliği

 🌈Çevre Dostu İnovasyon ve Ürün Geliştirme

 🌈Sürdürülebilirlik ve Yeşil Ekonomi Uygulamaları ve

 🌈Yeşil Dönüşümün Finasmanı konularını paylaştım. 

https://www.kastamonutso.org.tr/yesil-donusum-ve-surdurulebilirlik-egitimi-duzenlendi/

 

 

İklim Değişikliği Başkanlığı - Performans Programı

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İklim Değişikliği Başkanlığı tarafından  hazırlanan Performans Programında yer alan  dış ticaret ile ilgili başlıklar; 

TEMEL POLİTİKA VE ÖNCELİKLER ON İKİNCİ KALKINMA PLANI

Başta AB olmak üzere ihracat pazarlarında rekabetçiliğin artırılması ve tedarik zincirlerinde Türkiye’nin konumunun yükseltilmesi amacıyla AB Yeşil Mutabakatına uyum kapsamında üretim ve ticarete yönelik sektörel dönüşüm adımları hayata geçirilecektir.

Dış ticarette rekabetçiliğin korunarak daha ileriye taşınması için ulusal karbon fiyatlandırma mekanizmaları oluşturulacak, öncelikli olarak AB ile uyumlu bir Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) uygulamaya konulacaktır.

Firmalarımızın ihracat odaklı yeşil dönüşümlerini sağlamak üzere ihtiyaç duyabilecekleri konularda kapsamlı bir danışmanlık modeli oluşturulacaktır.

2024 YILI CUMHURBAŞKANI YILLIK PROGRAMI

Politika ve Tedbirler

Dış ticarette rekabetçiliğin korunarak daha ileriye taşınması için ulusal karbon fiyatlandırma mekanizmaları oluşturulacak, öncelikli olarak AB ile uyumlu bir Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) uygulamaya konulacaktır.

Dünya Ekonomik Forumu Davos 2024; İklim, Doğa ve Enerji

Dünya Ekonomik Forumu'nun 10 Ocak tarihinde yayınlanan “Küresel Riskler Raporu 2024”,  önümüzdeki 10 yıl içinde ilk 10 sırada yer alan  risklerin yarısını çevresel risklerin oluşturduğunu ve aşırı hava olayları, dünya sistemlerinde kritik değişiklikler ile biyolojik çeşitlilik kaybı ve ekosistem çöküşünün ilk üç sırada yer aldığını ortaya koyuyor.

15-19 Ocak tarihleri arasında Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu Yıllık Toplantısının ana temalarından birisi de,

“İklim, Doğa ve Enerji için Uzun Vadeli Strateji”

Birleşmiş Milletler'e göre iklim krizi, son 50 yılda 2 milyondan fazla kişinin hayatını kaybetmesine ve 4,3 trilyon dolardan fazla ekonomik kayba yol açmasının yanı sıra hayati önem taşıyan doğal ekosistemlerin de yok olmasına neden oldu.

Birleşmiş Milletler’in diğer bir tespiti de, iklim krizi giderek daha da yoğunlaşacak ve en hayati insan kaynağı olan gıda ve suya erişim üzerinde önemli etkileri olacak.

Toplantıda, Uluslararası Enerji Ajansı tarafından iklim hedeflerine ulaşılması için, büyümeyi, enerji, gıda ve su güvenliğini sağlarken, fosil yakıtlardan yenilenebilir enerji kaynaklarına hızlı bir geçiş yapılması, enerji verimliliğinin artırılması ve tüm sera gazı emisyonlarının azaltılmasının altı çiziliyor.

Forum’da Liderler, enerji, gıda ve suya uygun fiyatlı, güvenli ve kapsayıcı erişim sağlarken, 2050 yılına kadar karbon nötr ve doğa pozitif bir dünya hedeflerine ulaşmak için uzun vadeli sistemik bir yaklaşımın nasıl geliştirilebileceğini tartışmak üzere bir arada.

Forumun, "Yeni Bir Dönem İçin Büyüme ve İstihdam Yaratmak" başlıklı oturumunda "Ticaret ve Yatırım Olmadan İyileşme Olmaz" konusu ve "Parçalanmış Bir Dünyada Güvenlik ve İşbirliğinin Sağlanması" başlılı oturumda "Küresel Ticaret Nereye Gidiyor?" konusu  ele alınıyor. 

Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik Eğitim Programı

Avrupa İşletmeler Ağı Projesi Kapsamında KOSGEB Sinop Müdürlüğü tarafından 25 Aralık 2023 tarihinde  düzenlenen "Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik" eğitim programında Türk Dış Ticaret Vakfı Sürekli Eğitim Merkezi  eğitimeni olarak;

 🌈Sürdürülebilir Üretim

 🌈Tedarik Zincir Yönetimi

 🌈Yeşil Teknolojiler

 🌈Enerji Verimliliği

 🌈Çevre Dostu İnovasyon ve Ürün Geliştirme

 🌈Sürdürülebilirlik ve Yeşil Ekonomi Uygulamaları ve

 🌈Yeşil Dönüşümün Finasmanı konularını paylaştım. 

COP28, Ticaret İlk Kez Müzakere Masasında

28. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP28, 30 Kasım'da Dubai'de başlıyor.

Ticaret konusu ilk kez müzakere masasında ön plana çıkıyor.

Ticaret konusunun ele alınacağı konu başlıkları;

💧Critical Minerals, The Energy Transition and The Role of Trade (Kritik Mineraller, Enerji Geçişi ve Ticaretin Rolü)

💧Trade Solutions for Global Climate Action (Küresel İklim Eylemi için Ticaret Çözümleri)

💧Shaping International Trade and Global Value Chains for Micro, Small and Medium Enterprises' (MSMEs) Climate Action (Uluslararası Ticaretin Şekillendirilmesi ve Mikro, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin (MSME'ler) İklim Eylemi İçin Küresel Değer Zincirleri)

💧Promoting the Use of Trade to Scale Up Breakthrough Trade Technologies and Support a Just Transition (Ticaretin Kullanımının Teşviki: Yenilikçi Ticaret Teknolojilerini Ölçeklendirmek ve Dönüşüm için Destek)

💧Empowering Green Skill Development for Sustainable Supply Chains (Sürdürülebilir Tedarik Zincirleri için Yeşil Yetenek Geliştirmenin Güçlendirilmesi)

💧Global Leaders Unite to Promote a Roadmap of Trade Policy Options for a Just and Ambitious Global Response to Climate Change (Küresel Liderler, İklim Değişikliğine Adil ve İddialı bir Küresel Yanıt için, Ticaret Politika Seçenekleri Yol Haritasını Geliştirmek için Birleşiyor)

Soğutma Sanayisinde Yeşil Dönüşüm ve Dönüşümün Desteklenmesi

ISK-SODEX İstanbul Fuarı kapsamında düzenlenen Konferans programında ‘’Soğutmanın Geleceği ve Mesleki Yeterlilik’’ konulu SOSİAD oturumunda "Soğutma Sanayisinde Yeşil Dönüşüm ve Dönüşümün Desteklenmesi" konusunu paylaşma fırsatı buldum.

26-28 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirilen Fuar kapsamında düzenlenen konferans ile soğutma sanayisindeki son trendler ve gelişmeler hakkında  sunumlar gerçekleştirildi. 

Orta Vadeli Programda Yeşil Dönüşüm ve İhracat (2024-2026)

 

🌻Avrupa Yeşil Mutabakatı kapsamında firmalara yönelik kaynak, süreç ve enerji verimliliği ile dijitalleşme gibi konularda sektörel yol haritaları hazırlanacak, farkındalık artırma çalışmaları yürütülecektir. 

🌻Başta AB olmak üzere ihracat pazarlarında rekabetçiliğin artırılması ve tedarik zincirlerinde Türkiye’nin konumunun yükseltilmesi amacıyla Yeşil Mutabakat Eylem Planı güncellenecektir.

🌻Karbon fiyatlandırma mekanizmasının sektörler üzerinde yaratacağı ilave maliyetlere yönelik ihracatın finansmanında kullanılan araçların çeşitliliği ve etkinliği artırılacaktır. 

🌻İhracat destekleri ve ihracat finansman araçları birlikte ele alınarak projelendirilmek suretiyle teşvik mekanizmasının etkinliği artırılacaktır. 

🌻AB’nin döngüsel ekonomi politikaları çerçevesinde hazırlıkları süren mevzuata uyuma ilişkin etki değerlendirmesi yapılarak Ulusal Döngüsel Ekonomi Eylem Planı hazırlanacak, sürdürülebilir üretim ve tüketim anlayışı çerçevesinde kaynak verimliliği ön planda tutularak maddesel geri kazanıma ve atık yönetimine öncelik verilecek, endüstriyel simbiyoz uygulamaları özendirilecektir.

🌻Döngüsel ekonomi modelinin yaygınlaştırılması ve AB Yeşil Mutabakatı doğrultusunda imalat sanayiinde eko-tasarım ve sürdürülebilir ürünlere ilişkin mevzuat takip edilerek karbon ayak izi ve diğer çevresel göstergelerin hesaplanması, izlenmesi için mevzuat geliştirilecek, ihtiyaç duyulacak dijital altyapı desteklenecektir. 

🌻İklim değişikliğine dayanıklı tarım uygulamaları ve yeni teknolojiler yaygınlaştırılarak toprak ve su kaynaklarının daha etkin kullanımı sağlanacaktır.

🌻Yeşil dönüşüme yönelik finansman imkânları artırılacak, mevcut destek mekanizmaları gözden geçirilecek, sürdürülebilir finans konusundaki kurumsal kapasite artırılarak yeşil finansman ekosistemi geliştirilecektir.

🌻Avrupa Birliği taksonomisi başta olmak üzere uluslararası taksonomi örnekleriyle uyumlu ve Türkiye’nin ihtiyaçlarını gözeten Ulusal Yeşil Taksonominin oluşturulmasına yönelik mevzuat çalışmaları yapılacaktır. 

🌻Geri kazanılmış ikincil ürüne ait standartlar belirlenerek teşvik ve yönlendirme sistemi geliştirilecek, mevzuatta düzenlemeler yapılacaktır.

OVP'nin tam metnine Resmi Gazete den ulaşabilirsiniz.

İklim Değişikliği - Üretim, Ticaret ve Tüketimde Yeşil Dönüşüm

KKTC - Güzelyurt'da, Güzelyurt Belediyesi, Kuzey Kıbrıs Narenciye Üreticileri Birliği ve Ziraat Mühendisleri Odası ile SOMTAD - Soğutma, Muhafaza, Taşıma Bilimleri ve Sanayicileri Derneği işbirliği ile 17 Kasım Perşembe günü düzenlenen “Gıda Güvenliği ve Muhafaza Teknolojileri” konulu seminerde  “İklim Değişikliği - Üretim, Ticaret ve Tüketimde Yeşil Dönüşüm” konusunu sundum.

Narenciye cenneti Güzelyurt'da olunca, döngüsel ekonomi uygulamasının örneği de doğal olarak #portakal oldu. Meyvesi ayrı, kabuğu ayrı değer...

Meyvesini yersiniz, meyve suyunu içersiniz, kabuğunu şekerleme sanayinde kullanırsınız, enerji üretimi için kullanırsınız, hayvan beslemede kullanırsınız, bitki beslemede kullanırsınız, biyoplastik üretirsiniz, kozmetik sanayinde kullanırsınız ve hatta gece lambası bile tasarlarsınız. 🍊 Muhakkak başka alanlarda da kullanırsınız…

Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesinde, sürdürülebilirlik, yeşil mutabakat ve yeşil dönüşüm konularını yine portakal ve patates özelinde üretim, döngüsel ekonomi, ticaret ve  tüketim boyutları ile paylaştım. 

https://www.ciu.edu.tr/tr/etkinlikler/gida-guvenligi-ve-muhafaza-teknolojileri

COP27 - Taraflar Konferansında Neler Konuşulacak?

Birincisi  1995 yılında düzenlenen, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS)  Taraflar Konferansı'nın (COP-Conferance of the Parties), 27.si Mısır’ın Şarm-El Şeyh şehrinde başladı. 

BM iklim sözleşmesinin kabulünden bu yana taraflar ilk kez, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini yaşayan ülkelerin kayıp ve hasarlarının finansmanını iklim konferansına bir gündem maddesi olarak getirmeyi kabul etti. #LossAndDamage

Gelişmekte olan ülkeler için çok önemli bir gelişme. 

06-18 Kasım 2022 tarihleri arasında gerçekleşecek olan COP27'nin, 7-8 Kasım tarihlerindeki Liderler Zirvesi'nin ardından İklim Eylem Takvimi kapsamında; finans, bilim, gençlik ve gelecek nesiller, karbonsuzlaşma, adaptasyon ve tarım, cinsiyet, su, İklimi Güçlendirme Eylemi (ACE), enerji, biyoçeşitlilik ve çözümler başlıkları  ele alınacak. 

Kamu kurum ve kuruluşları, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları temsilcileri ile akademisyenlerin bir araya geldiği bu konferansın  teması "Together for Implementation" yani "Uygulama için Birlikte" olarak belirlenmiş.

COP27'nin  15 Kasım tarihli gündeminde  yer alan ACE nedir?

   

İklimi Güçlendirme Eylemi (ACE- Action for Climate Empowerment), BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi tarafından Sözleşmenin 6. Maddesi ve Paris Anlaşmasının 12. Maddesi kapsamındaki çalışmaları belirtmek için kabul edilen bir terim olup ACE'nin hedefi;

💦İklim değişikliği eğitimi,

💦Kamu bilinci,

💦Eğitim,

💦Halkın katılımı,

💦Halkın bilgiye erişimi ve 

💦bu konularda uluslararası işbirliği aracılığıyla toplumun tüm üyelerini iklim eylemine katılmaya teşvik etmektir.

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesinin 6. Maddesi;

Taraflar, 4 üncü Maddenin, 1 (i) paragrafı kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirirken:
a) Ulusal yasalarına, yönetmeliklerine ve kapasitelerine göre, ulusal, yerine göre altbölge ve bölge düzeylerinde, aşağıdaki hususları destekleyecek ve kolaylaştıracaklardır;
(i) İklim değişikliği ve etkileri konusunda kamuoyu eğitimi ve bilinçlendirilmesi programları geliştirilmesi ve uygulanması;
(ii) İklim değişikliği ve etkileri konusundaki bilgiye kamunun erişmesi
(iii) İklim değişikliği ve etkilerine karşı konulmasına ve uygun karşı strateji geliştirilmesine kamunun katılımı;
ve (iv) Bilimsel, teknik ve idarî personelin eğitimi.
b) Aşağıdaki hususlarda, yerine göre mevcut organları kullanarak, uluslararası düzeyde işbirliği yapacak ve teşvik edeceklerdir;
(i) İklim değişikliği ve etkileri hakkında eğitsel ve kamuoyu bilinçlendirilmesi malzemelerinin geliştirilmesi ve değişimi;
ve (ii) Ulusal kurumların güçlendirilmesini ve bu alandaki uzmanların, özellikle gelişme yolundaki ülkelerdeki uzmanların eğitimi için personel değişimi veya görevlendirilmesini de içerecek şekilde, öğretim ve eğitim programları geliştirilmesi ve uygulanması.

Paris Anlaşmasının 12. Maddesi;

Taraflar, uygun şekilde, iklim değişikliği eğitimi, halkın farkındalığı, halkın katılımı ve halkın bilgiye erişimini geliştirmek için uygun olan önlemleri alma konusunda işbirliği yapar ve bu Anlaşma kapsamındaki iyileştirme eylemleri için bu adımların önemini kabul eder.  

OVP - Orta Vadeli Programda Yeşil Dönüşüm

4 Eylül 2022 tarihli Resmî Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanan ve 2023–2025 dönemine ilişkin ekonomik hedefleri içeren Orta Vadeli Program’da (OVP), “Yeşil Dönüşüm”e yönelik makroekonomik hedef ve politikalara da yer almaktadır.

"İklim değişikliği nedeniyle düşük karbon ekonomisine geçiş, küresel ölçekte giderek daha fazla önem kazanmaktadır. İhracatımızda en büyük paya sahip olan Avrupa Birliği, küresel düzeyde yaşanan enerji krizine bağlı olarak önceliklerini yeniden belirlemiş; sıfır emisyonlu, kaynak verimliliğini esas alan ve rekabetçi bir ekonomiye ulaşma hedefi doğrultusunda politikalarında önemli ilerlemeler kaydetmiştir.

2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda iklim değişikliğiyle mücadelede benimsenen yeni yapısal dönüşüm perspektifi, sürdürülebilir kalkınmanın sağlanması açısından kritik bir öneme sahiptir. Program döneminde, iklim değişikliğinin çevresel, sosyal ve ekonomik alanlardaki çok boyutlu etkileri dikkate alınarak, kalkınma öncelikleri çerçevesinde ekonominin tüm alanlarında ve tüm sektörlerde yeşil dönüşüme yönelik adımların atılmasına devam edilecektir." 

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği’nde Yeşil Kalkınma Revizyonu

Çevre,Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından “Yeşil Kalkınma Hedefleri” kapsamında Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği’nde  bazı yenilikler yapılarak;.

Sıfır Atık Planı,
Sera Gazı Azaltımı Planı,
İklim Değişikliğine Etkiler,
Çevre İzleme Planı,
Çevresel ve Sosyal Yönetim Planı vb. birçok planın “Sürdürülebilirlik Planı” altında ÇED Raporları’nda yer alması zorunlu hâle geldi.

29 Temmuz 2022 tarih ve 31907 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları İçin Ulusal Koordinasyon

25 Eylül 2015 tarihinde Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir  Kalkınma Zirvesinde  Ülkemiz tarafından da kabul edilen Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları - SKA'nın uygulanmasını ulusal düzeyde takip etmek ve koordinasyonunu sağlamak üzere Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Strateji ve Bütçe Başkanı başkanlığında  "Ulusal Sürdürülebilir Kalkınma Koordinasyon Kurulu" kuruldu.