ISO 9001:2026, Eylül 2026'da ISO 9001:2015'in Yerini Alıyor

ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi, dünya genelinde 189 ülkede bir milyondan fazla sertifikaya ulaşan, en yaygın kullanılan kalite yönetim standardıdır.

Güçlü bir müşteri odaklılık ve sürekli iyileştirme dahil olmak üzere yedi kalite yönetim ilkesini tanımlayan ISO 9000 ailesi içinde ISO 9001, sertifikalandırılabilen tek standarttır (her ne kadar sertifikalandırma zorunlu olmasa da).

ISO 9001'in altıncı baskısı olan ISO 9001:2026'nın Eylül  ayının ikinci yarısında  yayımlanması planlanıyor. Yeni sürüm, 2015 baskısının temel yapısını korurken standardın günümüz iş dünyasının ihtiyaçlarına ve paydaş beklentilerine daha iyi cevap verebilmesini amaçlıyor. 

ISO'nun yayımladığı bilgi formunda yeni sürümde öne çıkan üç değişim özellikle dikkat çekiyor: 

• Daha dengeli bir yaklaşım için riskler ve fırsatların net bir şekilde ayrılması,
• Kalite kültürü, değerler ve etik davranışlara daha güçlü vurgu,
• ISO'nun diğer yönetim sistemi standartlarıyla uyumun ve kullanım kolaylığının geliştirilmesi.

ISO14001:2015 ile karşılaştrıldığında 2026 sürümünde neler değişti?

Yapılan güncelleme, çevresel performansın yalnızca izlenen bir sonuç olmaktan çıkarılarak, iş stratejilerinin ayrılmaz bir parçası haline gelmesini destekliyor. Amaç: “doküman” değil gerçek etki üretmek.

Revize edilmiş standart; riskler, fırsatlar ve etkiler arasında daha güçlü bağ kuruyor ve:

• karar alma süreçlerini destekliyor,
• belirsizlik yönetimini güçlendiriyor.

Şirketler Sürdürülebilirlik Bilgilerini Ne Kadar Paylaşıyor?

Dünya genelinde borsada işlem gören 44 binden fazla şirket var ve bu şirketlerin toplam değeri 125 trilyon ABD doları seviyesinde. Bu şirketlerden kaçı çevresel ve sosyal etkileri konusunda açık, yani sürdürülebilirlik bilgilerini paylaşıyor?

2024–2025 verilerine göre, yaklaşık 12 900 şirket sürdürülebilirlikle ilgili en az bir tür açıklama yapmış durumda. Bir şirketin bu kapsama girmesi için mutlaka tam kapsamlı bir sürdürülebilirlik raporu yayımlaması gerekmiyor; aşağıdakilerden biri yeterli sayılıyor:

🌻Sürdürülebilirlik raporu yayımlamak

🌻Sürdürülebilirlik verilerini içeren entegre yıllık rapor hazırlamak

🌻Ölçülebilir veriler içeren bir kurumsal sosyal sorumluluk (KSS) raporu sunmak

🌻Sera gazı emisyonlarına (Kapsam 1, 2 veya 3) ilişkin tam ya da kısmi veri açıklamak

Bu bilgi açıklamasını yapan şirketler, küresel piyasa değerinin %91’ini temsil ediyor. 

Sadece özel şirketler değil, kamuya ait şirketler de bu dönüşümün parçası. Dünya genelinde halka açık 2 216 kamu iktisadi teşebbüsü (KİT) bulunuyor. 2024'te bunlardan sürdürülebilirlik bilgisi açıklayan 1395 şirket (%63’ü) küresel kamu şirketleri piyasa değerinin %95’ini temsil ediyor.

Kaynak: OECD Global Corporate Sustainability Report 2025

Sürdürülebilirlik Raporlarına Neden Güvence Gerekiyor?

Şirketlerin paylaştığı sürdürülebilirlik verileri, yatırımcılar için artık “yan bilgi” değil, yatırım kararlarını etkileyen kritik veri haline geldi. Ancak bu bilgilerin gerçekten güvenilir olup olmadığı, yani “şirketin kendisi mi söylüyor, yoksa bağımsız bir göz doğruladı mı?” sorusu giderek daha önemli hale geliyor.

İşte bu yüzden sürdürülebilirlik raporlarının bağımsız, yetkin ve nitelikli bir doğrulama hizmet sağlayıcısı tarafından incelenmesi hem yatırımcı güvenini artırıyor hem de şirketler arasında karşılaştırma yapmayı kolaylaştırıyor.

Bu Süreci Kim Düzenliyor?

IAASB – Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu

IAASB, yani Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu, dünya genelinde denetim ve güvence uygulamalarına duyulan güveni artırmak için uluslararası standartlar oluşturan en yetkili kurum. 

IAASB, hızla büyüyen sürdürülebilirlik raporlama ekosisteminde güveni güçlendirmek için bir küresel standart yayınladı: Sürdürülebilirlik Güvencesi Uluslararası Standardı (ISSA) 5000

IAASB'nin ISSA 5000 Standardı Ne Sağlıyor?

✅Güvenilirlik ve Şeffaflık Artışı: Sürdürülebilirlik raporlarının güvenilirliğini artırmaya odaklanan ISSA 5000, yatırımcılar, düzenleyiciler ve paydaşlar arasında doğrulanmış sürdürülebilirlik bilgilerine yönelik artan ihtiyacı ele alıyor.

✅Küresel Standart – Yerel Uyum Esnekliği:  Standart, AB'nin Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Direktifi (CSRD) gibi bölgesel düzenleyici gerekliliklere ölçeklenebilir ve uyarlanabilir olup, herhangi bir sürdürülebilirlik raporlama çerçevesi veya standardıyla birlikte kullanılabiliyor. 

✅Tüm Güvence Sağlayıcılar İçin Geçerli: Tüm güvence sağlayıcılarına uygulanan ISSA 5000, her ölçekteki kuruluş için önemlilik kavramlarını ve orantılılığı bir araya getirerek tutarlılık ve titizliği garanti ediyor.

Kaynak: International Standard on Sustainability Assurance 5000

Her Şeyin Karbon Ayak İzi - OECD

 

OECD'nin Yeni Raporu “Her Şeyin Karbon Ayak İzi - The Carbon Footprint of Everything” herhangi bir ürün, hizmet veya firmanın faaliyetleriyle ilgili sera gazı emisyonlarının, kısaca “her şeyin karbon ayak izi”nin, yaygın ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi ve paylaşılması olasılığını inceliyor.

Böyle bir bilginin iklim eylemi açısından ne anlama geleceği, bu sistemin kurulması için hangi yapı taşlarının gerekli olduğu, bunların nasıl hayata geçirilebileceği ve şu an bu hedefe ne kadar yakın olunduğu değerlendiriliyor. 

Kamu ve özel sektörün atacağı adımların, kalan engellerin aşılmasına yardımcı olabileceği, bu çabaların orantılı (doğruluk ve kaynak kullanımı arasında denge kuran), yenilik ve rekabeti teşvik eden ve birlikte çalışabilir (veri paylaşımını mümkün kılan ortak temellere dayalı) olması gerektiği vurgulanıyor. 

Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS)

Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarının (TSRS) uluslararası standartlarla uyumlu olacak şekilde belirlenmesi ve yayımlanması yetkisine sahip olan Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarının uluslararası dayanağı olarak Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Vakfı (IFRS) bünyesinde oluşturulan Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu (ISSB) tarafından yayımlanan uluslararası standartları esas almaktadır.

Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS); TSRS 1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler ve TSRS 2 İklimle İlgili Açıklamalar olmak üzere iki Standartdan  oluşmaktadır. 

Detaylı bilgi için Kamu Gözetim Kurumu Sürdürülebilirlik sayfası incelenebilir.

− Aktif toplamı 500 Milyon Türk Lirası

− Yıllık net satış hasılatı 1 Milyar Türk Lirası
− Çalışan sayısı 250 kişi

ölçütlerinden en az ikisinin eşik değerlerini art arda iki raporlama döneminde aşan işletmelerin  29 Aralık 2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan  Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) Uygulama Kapsamına İlişkin Kurul Kararını dikkatle incelemeleri gerekmektedir. Belirlenen kapsamda yer alan ve Karar metnindeki eşik değerleri aşan işletmeler 01/01/2024 tarihinden itibaren sürdürülebilirlik raporlarını hazırlamakla mükellefler.

Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) Uygulama Kapsamına İlişkin Kurul Kararında, Sürdürülebilirlik Raporu: Bir işletmenin çevresel, sosyal ve yönetişim hususlarına ilişkin olarak TSRS’ler uyarınca hazırladığı sürdürülebilirlik raporu, entegre rapor, entegre faaliyet raporu, yönetici raporu vb. adlarla yayımladığı rapor olarak tanımlanmıştır.